در نقد ِ «یا همه یا هیچ»


این نوشته پیشتر در وبسایت گرته منتشر شده است

صالح تسبیحی

 رویکرد روشن و برنامه‌هایی که کاندیدا‌های انتخابات انجمن در پیش گرفته اند به خوبی نشان می‌دهد همگی-بدون استثنا-به دنبال بهتر شدن همه چیزهستند.


در آرا مطرح شده نیز، هیچ نشانی از حاشیه‌پردازی و بی‌توجهی به چشم نمی‌ خورد. در یک کلام؛ انتخابات خوبی در راه است که تمام کاندیدا‌ها در آن به دغدغه‌های صنفی توجه زیادی دارند.
و در یادداشت قبلی خود نیز اشاره کرده‌ام که «تمرین مدنیت و تحمل فکرمخالف، عبور از مشکلات و تلخ کامی‌های جامعه و دموکراتیک بودن و ساختارگرایی و توجه به حقوق اولیه‌ی آدم‌ها، اگر الزامن در روح جامعه‌ی فعلی مادستخوش فراموشی ِ موقت شده است، اما سرانجام نتوانسته است از دیوارهای انجمن به تمامی عبور کند ویک سره همرنگ جماعت شویم».

بنا براین بدیهی ست که این نقد نه به عنوان ِ یک انتقاد ِ کلی از همه چیز، که به عنوان موشکافی و توجه به نقص یا نقص‌هایی مطرح می‌شود که درراستای یک انتخابات خوب و کامل، لازم به نظر می‌رسد.

*
فعالیت گروهی البته بر‌تر از کار فردی ست. اینکه تعدادی از کاندیدا‌هاتصمیم گرفته‌اند به عنوان گروهی نامزد شوند به عنوان یک تمرین مدنی و نوعی از رفتار درست ِ حرفه‌ای، اتفاق تازه و مفیدی ست. و تشکیل گروه های انتخاباتی و نامزدی به شکل گروهی منسجم، نه تنها بد نیست، بلکه رویکردی خوشایند و در راستای اهداف ِ یک کار ِ انجمنی ِ کامل است. اما نقد اصلی به این تبصره، قید و جمله وارد است:
«یا به همه‌ی تیم رای بدهند و یا از انتخاب تنهایکی یا چند نفر از آنان منصرف شوند»

گذاشتن این قید در مسیر انتخاب، چند ایراد دارد:
یک. محدود کردن رای دهندگان
کسانی که کاندیدا می‌شوند حق ندارند رای دهندگان خود را هدایت کنند و آراء آن‌ها را محدود کنند. در واقع به نظر می‌رسد این تبصره، چون رای دادن را همراه با «باید و نباید» می‌کند مخالف انتخاب آزادانه باشد. کلمات ِ "منصرف شوند" در هیچ انتخاباتی جزو اختیارات کاندیدا نیست.

دو. کنترل نا‌خود خواسته‌ی آراء
محرز است که اعضا و دوستان نامزد شده هیچ یک به برتری روش‌های غیر مدنی قائل نیستند. اما وقتی پای «یا این یا هیچ» به میان می‌آید به ناچار، اجبار جای انتخاب را می‌گیرد و این سرانجام به کنترل آراء می‌انجامد. در اساس، انتخابات به معنای دادن اختیار به رای دهندگان است. بی قید و شرط. و رای دهندگان هیئت مدیره ای می پسندند که آرا مختلف در آن دخیل باشند. یک دست شدن در این مورد به خصوص، به ناچار به حذف ِ تنوع سلیقه ها می انجامد.

سه. برتری
در قاعده‌ای مدنی که ما همه بر آن پایبندیم، کسی بر کسی بر‌تر نیست. اگر هم باشد، نتیجه‌ی فرد ِ اوست. در نتیجه این برتری را نمی‌توان به یک گروه تعمیم داد. در شکل بزرگ‌تر و در انتخابات حزبی نیز هرگز یک حزب چنین متممی را برای خود تعریف نمی‌کند. زیرا برتری فردی در سایه‌ی برتری جمعی رنگ می‌بازد. و این اتفاق خوبی نیست. در واقع کسی به واسطه ی هم گروه هایش برتری پیدا نمی کند. و معنی «انتخابات» به عنوان انتخاب افرادبر‌تر، با این تبصره بی‌معنا می‌شود.

چهار. بازی دو سر باخت
گروه‌هایی که این قاعده را برای خود تعریف کرده‌اند اعضای خود را از آرای پراکنده و شخصی رای دهندگان محروم می‌کنند. در نتیجه یک بازی دو سر باخت شکل می‌گیرد که در آن، اگر کسی مثلن آقای ایکس را قبول داشته باشد و تصمیم داشته باشد به او رای دهد، ولی «هم گروهی» او را قبول نداشته باشد،اگر به این تبصره توجه کند احتمالن به هیچ کدام رای نخواهد داد.
 و در صورتی هم که رای دهد، این انتخاب نه از سر اختیار که امری جبری و تلخکامانه است. این خیلی خوشبینانه است که هزار نفر عضوی را که حق رای دارند، در سایه‌ی یک اجبار، راضی تصور کنیم.

پنج. حذف و انحصار
من ِ رای دهنده اگر بخواهم به یک گروه رای بدهم، برگه‌ی من طوری پر خواهد شد که مخالف سلیقه‌ی فردی‌ام، جای خالی دیگری برای احیانن دو سه نفر دیگر نخواهد داشت.
با ایجاد این تبصره، بدون آنکه قصدی در کار باشد، بعضی اعضابه صرف «کاندیداتوری انفرادی» ویا عضویت در گروهی که من ِ رای دهنده بقیه ی اعضای آن را نمی‌پسندم حذف خواهند شد. انحصاری شدن، نتیجه‌ی نا‌خوشایندیک روند حذفی ست. روندی که برای همه‌ی کاندیدا‌های محترم قطعن نا‌مطلوب است. 

*

گفته شد و نیاز به توضیح مجدد نیست که این نقد تنها به تبصره ی "یا همه یا هیچ" می پردازد و به تشکیل گروه های انتخاباتی نقدی ندارد.

با تمام این‌ها، شاید همین مسئله هم که مباحثه‌ای مفصل را موجب شده است خود به سود گرافیک ایران و انجمن تمام شود. و فرا‌تر از نقد‌ها و اشاراتِ گاهی تند، در حُسن نیّت کاندیدا‌های محترم شکی نیست و هیچ کدام از ماغیر از «تلاش برای بهتر شدن» هیچ قصد دیگری نداریم.
زمان انتشار: ۲۱:۳۸ ۱۳۹۵/۹/۲۸

ارسال نظر
نام و نام خانوادگی
ایمیل

قوانین ارسال نظر

نظراتی که حاوی توهین باشند، منتشر نمی‌شود
لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری کنید

متن