حرف های تجربه مجموعه مقالات از سال ۱۳۴۵ تا ۱۳۸۲ مرتضی ممیز/گردآورنده: حسین چنعانی انتشارات دید/تهران/چاپ اول/۱۳۸۲ وزیری/ ۲۹۰ صفحه/۳۳۰۰ تومان
شهرزاد چنگلوایی
حرف های تجربه/ طراح جلد: مجید عباسی
درباره مرتضی ممیز، بسیار سخن هاست. بسیار گفته اند، خوانده ایم و شنیده ایم و بسیار هم دیده ایم. اما این کتاب، به یقین برای جوان ترها هدیه دیگریست به خصوص که خواندن آن، ما را با آن چه که هم پشت سر و هم پیش رو داریم، آشنا می کند. حرف های تجربه، مجموعه مقالات ممیز از سال ۱۳۴۵ تا ۱۳۸۲ را در برمی گیرد. در ابتدای کتاب، کارنامه حرفه ای مرتضی ممیز، به طور مفصل و در ۲۰ صفحه آمده است که می تواند در جستجو و پژوهش مفید باشد. پس از آن، مجموعه ۴۲ مقاله پیش روست. مقالات موضوعات متنوعی را در برمی گیرند و از منابع و مجلات متعددی جمع آوری شده اند. عمده موضوعات عبارتند از:
طراحی گرافیک: معرفی طراحانی چون شی گئو فوکودا، فرشید مثقالی، یان لنیتزا، رومن سیزلویش... و نیز موضوعات مرتبط با طراحی گرافیک مانند: گرافیک مدرن، تاریخ طراحی گرافیک در ایران، طراحی نشانه، سواد بصری، مسئولیت در طراحی و ... گرافیک و سینما: مقالات متعددی درباره تاریخچه اعلان و پوستر فیلم، طراحی عنوان فیلم، مجله فیلم، فیلمساز: سهراب شهید ثالث و ...
هنرمندان: استاد حسین اسلامیان، استاد علی محمد حیدریان، جلال شباهنگی، فیروزه صابری، سهراب سپهری، ابوالحسن صدیقی، کامبیز درم بخش، مریم زندی، ناصر حقیقی و ...
و نیز مقالاتی درباره: طراحی تمبر، طراحی صحنه، گرافیک و معماری، دانشکده هنرهای زیبا، تجربه های سفر و نمایشگاه ها و ... نثر کتاب در عین جدیت، صمیمی و خواندنی ست. وقایع و آثاری که بدان ها پرداخته شده، با دقت و صراحت خاص ممیز تشریح و تحلیل شده و جریانات و اتفاقات با ذکر نام ها و بر شمردن معایب و محاسن بیان شده اند. علاوه بر موضوعات مهم و مفید، شیوه نگارش و نقد جامع و دقیق آنها بسیار آموزنده است. هر مقاله یکی دو تصویر دارد که بسیار کوچک، در حاشیه متن قرار گرفته اند. هر چند که حرف های تجربه یک کتاب تصویری نیست، اما این نحوه ارائه تصاویر به کیفیت کتاب لطمه زده است. یکی دیگر از اشکالات کتاب عدم ذکر سال نگارش و منبع اخذ مقالات در زیر عنوان ها و نیز عدم رعایت ترتیب زمانی نگارش آنهاست.
خواندن این کتاب بسیار لذت بخش است، لحن روان و صمیمی آن به گونه ایست که گویی دوستی، معلمی یا پدری آن را برای ما نگاشته است.