RangMagazine.com - دهمین دوسالانه پوستر؛ باید ها و نبایدها

در دیگر سایت‌ها < گرافیسمدهمین دوسالانه پوستر؛ باید ها و نبایدها

این مطلب پیش از این در روزنامه تهران امروز تاریخ ۱۳ مرداد ماه ۸۸ به چاپ رسیده است.

سامان عابری

دهمین دوسالانه بین‌المللی پوستر تهران امسال جدا از دوسالانه گرافیك ایران، ۲۷ مهر تا ۲۷ آبان‌ماه در مؤسسه فرهنگی وهنری صبا برپا می‌شود و سال آینده شاهد برپایی دهمین دوسالانه ملی گرافیك ایران خواهیم بود. این تصمیمی بود كه امسال در دهمین دوره این دوسالانه، از سوی شورای علمی و سیاست‌گذاری گرفته شد.
طی سومین نشست مشترك اهالی گرافیك و رئیس دفتر هنرهای تجسمی وزارت ارشاد مقرر شد دوسالانه پوستر تهران مجزا از دوسالانه گرافیك ایران برگزار شود و امسال دهمین دوسالانه بین‌المللی پوستر تهران و سال آینده دهمین دوسالانه ملی طراحی گرافیك ایران برگزار شود.
اگر چه در سایت های اینترنتی و در اخباری كه در آغاز انتشار خبر جدایی این دو دوسالانه از یكدیگر منتشر شد، نام بزرگان گرافیك ایران از جمله ابراهیم حقیقی، قباد شیوا، امرالله فرهادی، مجید عباسی، مصطفی اسداللهی، مسعود سپهر، بهرام كلهرنیا، مصطفی گودرزی، علی وزیریان، محمد خزایی و حمید شریفی به عنوان شورای علمی و برنامه ریزی دهمین دوسالانه بین المللی پوستر تهران اعلام شد، اما اكنون برخی از آن ها از جمله ابراهیم حقیقی خود را خارج از این گود معرفی می كنند و قباد شیوا نیز كه حكمش را به عنوان رییس دهمین دوسالانه پوستر تهران گرفته است، طی یك نشست خبری اعلام كرد كه به عنوان یك شخص حقیقی و یك كارشناس در این دوسالانه حضور دارد.
این نشان دهنده بی مهری مركز هنرهای تجسمی وزارت ارشاد به انجمن طراحان گرافیك ایران است. به گفته ابراهیم حقیقی انجمن طراحان گرافیك ایران، در جریان برگزاری دوسالانه پوستر وگرافیك از سوی مركز هنرهای تجسمی كنار گذاشته شده و اصلاً دعوت به همكاری نشده است، اما محمود شالویی مدیر كل دفتر امور هنرهای تجسمی وزارت ارشاد در نشست خبری دهمین دوسالانه پوستر تهران در پاسخ به سوالی در این خصوص گفت: ما هیچ مشكلی با اعضای انجمن طراحان گرافیك ایران و دیگر انجمن های تخصصی نداریم وانجمن گرافیك همكاری خوبی را تاكنون با ما داشته اند.
اگر چه مدیر كل دفتر امور هنرهای تجسمی وزارت ارشاد از حضور افراد با تجربه و پیشكسوت این هنر در راستای برگزاری دوسالانه پوستر سود جسته است ولی از حضور انجمن به عنوان مجری برگزاری این دوسالانه خبری نیست و این در حالی است كه طبق روال سایر دوسالانه‌ها، مركز هنرهای تجسمی مسئولیت برگزاری این دوسالانه‌های ملی و بین‌المللی را بر عهده دارد و انجمن‌های تخصصی هر رشته نیز مجری برگزاری آن هستند.

حقیقی به عنوان رییس انجمن هم دلیل دعوت نشدن انجمن طراحان گرافیك در برگزاری دهمین دوسالانه پوستر تهران را نمی‌داند. امرالله فرهادی در این باره می‌گوید: طبق آیین‌نامه، دوسالانه‌ها باید با همكاری انجمن ها برگزار شود اما در دوسالانه پوستر انجمن را حذف كردند كه دلیل آن را نمی دانیم. اما اعضای انجمن مختارند كه در این دوسالانه شركت كنند یا نكنند.
فرهادی درباره شرایط برگزاری دوسالانه‌های دیگر كشورهای جهان در مقایسه با دوسالانه‌های كشورمان می‌گوید: دیگر كشورها شرایط كشور ما را ندارند و معمولاً‌ دولت نقش تعیین كننده‌ای در برگزاری این برنامه‌ها نداشته وتنها از برگزاری این رویدادها حمایت می كند.
اما در ایران در برگزاری دوسالانه‌ پوستر حتی اسمی از انجمن طراحان گرافیك نیست. در كشور ما هر روز شاهد یك اتفاق تازه هستیم، مدیران یكی پس از دیگری تغییر می‌كنند و به دنبال آن تغییراتی را در تصمیم‌گیری‌ها داریم.
ابراهیم حقیقی رییس انجمن طراحان گرافیك نیز با بیان این كه انجمن برای برگزاری دهمین دوسالانه پوستر اصلا دعوت نشده است می گوید: تصور انجمن این است كه به عنوان مجری برگزاری دوسالانه عمل كند، همچون دوره های قبل كه انجمن نشان داد توانایی برگزاری دوسالانه‌های ملی و بین‌المللی پر رونق را با هم دارد.
حقیقی معتقد است كه اگر انجمن دعوت به همكاری می شد، قصد داشت دوسالانه ملی و بین المللی را با هم برگزار كند چرا كه بعد دوسالانه ملی برای ما مهمتر از بین‌المللی است.
وی درباره دلایل این اهمیت توضیح می دهد: در دوسالانه بین‌المللی تنها به بخش پوستر پرداخته می شود اما در دوسالانه ملی همه رشته‌های طراحی گرافیك حضور دارند و بضاعت كاری دو سال گذشته همكاران ما برای قضاوت وداوری خودشان كنار هم قرار می گیرد.
حقیقی با تأكید بر اهمیت دوسالانه ملی گرافیك می‌افزاید: ما در بسیاری از رشته‌ها مثل بسته بندی و صفحه آرایی و طراحی وب سایت بسیار ضعیف هستیم و نمی توانیم به صورت بین‌المللی با دیگر كشورهای جهان رقابت كنیم، بنابراین باید چند سالی به شكل ملی این دوسالانه را برپا كنیم و نقاط ضعف خودمان را برطرف كنیم، آن گاه به فكر بین المللی كردن آن باشیم.فقط در پوستر هست كه به رشد لازم رسیدیم و می توانیم رقابت كنیم.
رییس انجمن طراحان گرافیك با اشاره به این كه انجمن ها بهتر وحرفه ای تردر زمینه برگزاری دوسالانه ها عمل می‌كنند می افزاید: ای كاش همان مقدار كه به رقابت های بین المللی گرایش داریم به خود گرافیك كشورمان هم فكر كنیم كه بتواند در كلیه رشته ها رشد داشته باشد.حقیقی معتقد است مسابقه برگزار كردن در وهله دوم اهمیت قرار دارد و مهم آن است كه ما گرافیك خوب و سالمی را داشته باشیم.
وی درباره مجزا كردن دوسالانه پوستر از گرافیك هم چنین می گوید: به نظر من باید دوسالانه گرافیك را به صورت بخش بخش بین المللی كنیم، به طور مثال هنوز امكان بین المللی شدن رشته بسته بندی را نداریم چون با تجارت سروكار دارد و چاپ خانه های مدرن ومجهز در رشد این رشته بسیار تأثیرگذارند كه این امكان هنوز برای ما وجود ندارد،‌در زمینه صفحه آرایی مجلات و روزنامه ها نیز، جراید اندكی داریم كه صفحه آرایی خوبی را داشته باشند اما در زمینه طراحی جلد كتاب شاید بتوانیم در سطح بین المللی رقابت كنیم اما در مورد سایر رشته های گرافیك تردید دارم.

مصطفی اسداللهی نیز درباره عدم حضور انجمن در برگزاری دهمین دوسالانه پوستر می گوید: در دوره های قبل، وزارت ارشاد برگزاری دوسالانه ها را به انجمن واگذار كرد به عنوان نهادی كه به مسائل طراحان گرافیك ایران اشراف دارد، اما گویا این دوره خود ارشاد قصد برگزاری آن را دارد . درگذشته هم همین گونه بود، برخی از دوره‌های را خود ارشاد وبرخی دوره ها را انجمن برگزار كرده است.

وی معتقد است که نهادی مثل انجمن چون عضویت تعداد زیادی از طراحان حرفه ای را دارد ،مسلماً از لحاظ كار كارشناسی بهتر می توانند بر برگزاری این دوسالانه ها عمل كنند. البته گاهی هم جمعی از همكاران طراح كه عضو انجمن هم نباشند دعوت به همكاری می شوند كه در گذشته هم این كار معمول بوده است اما در جمع بندی به این نتیجه رسیدند كه كار انجمن دقیقتر است.
اسداللهی نیز با تأكید بر اهمیت دوسالانه ملی گرافیك می گوید: اولویت ما در برگزاری دوسالانه های ملی است. پوستر مسئله روز ما نیست، بلكه مسئله اصلی ما رشته های مختلف طراحی گرافیك است كه كاربردشان در اجتماع برای مردم ملموس تر است وبا زندگی روزمره مردم سروكار دارد.برگزاری دوسالانه ملی كه به تمام گرایش های مختلف طراحی گرافیك پرداخته می شود بیشتر می تواند مسائل ما را حل كند و نشان دهنده كارنامه دو ساله هنرمندان ماست. بنابراین اولویت با گرافیك ملی ایران ورشته هایی است كه كمتر به آن بها داده شده است.
اسداللهی درباره وضعیت طراحی گرافیك ایران هم چنین می گوید: ما هنوز نتوانسته ایم در برخی از رشته های گرافیك حداقل قابل قبولی را در كشور به اجرا در بیاوریم و با توجه به تعداد روزافزون فارغ التحصیلان این رشته، در گرایش های مختلف هنوز نقاط ضعف بسیاری داریم كه به آن پرداخته نشده است و باید به فكر رشد و ارتقاء آن باشیم.
وی می افزاید: ابتدا باید استاندارد حداقلی طراحی گرافیك را در كشور به وجود آوریم .
وی همچنین پیشنهاد می كند كه با توجه به این كه فونت های نوشتاری ما كه معمولا گرافیست ها استفاده می كنند خیلی نقص دارند، لازم است در زمینه طراحی فونت و گرافیك محیطی بسیار كار كنیم .
اسداللهی در بخش دیگری از سخنانش به جدا شدن دوسالانه پوستر از گرافیك اشاره می كند و می گوید: ایده جدا شدن پوستر از دیگر رشته های گرافیك به معنی بی اعتنایی به دیگر رشته ها نیست. بلكه قرار بود دیگر رشته های گرافیك نیز به صورت سالیانه صاحب نمایشگاه باشند. اما تغییر مدیریت ها همیشه باعث می شود كه تصمیمات اتخاذ شده در گذشته، فراموش شود.
وی می افزاید: در تصمیمات قبلی شورا قرار بر این بود كه رشته طراحی جلد كتاب در قالب یك نمایشگاه جداگانه در كنار نمایشگاه بین المللی كتاب تهران برگزار شود و نمایشگاهی از آثار طراحی بسته بندی نیز در جوار نمایشگاه بزرگ بسته بندی برگزار شود و نمایشگاه گرافیك مطبوعاتی را نیز در كنار برگزاری نمایشگاه مطبوعات داشته باشیم كه این برنامه‌ ریزی ها با تغییر مدیریت ها به مرحله عمل نرسید.
اسداللهی همچنین تصریح می كند: گرافیك رشته های بسیاری دارد كه برگزاری همه رشته ها در یك دوسالانه واحد حق مطلب را ادا نمی كند.

به هر حال بعد از كش و قوس های فراوان نشست خبری دهمین دوسالانه پوستر تهران چندی پیش با حضور «محمود شالویی» مدیر كل دفتر امور هنرهای تجسمی وزارت ارشاد، قباد شیوا رییس این دوسالانه و محمد خزایی دبیر آن در موزه هنرهای معاصر تهران برگزار شد و تكلیف همه را روشن كرد.

«قباد شیوا» كه عنوان رییس دهمین دوسالانه پوستر تهران را در اختیار دارد در آغاز این نشست گفت: من كسی هستم كه تمام زندگی‌ام را در كار هنر گرافیك گذاشته‌ام و كمی هم در این زمینه ایده‌آلیست هستم كه نمی‌دانم خوب است یا بد اما در دو بی‌ینال قبل كه من به عنوان دبیر آن انتخاب شده بودم، به مدیر وقت موزه هنرهای معاصر تهران اعلام كردم این كه ما آثار خودمان را روی دیوار ببریم و از همدیگر تعریف و تمجید كنیم چندان خوب نیست و پیشنهاد كردم این حركت را به صورت بین‌المللی درآورند.
وی افزود: اولین دوسالانه جهانی پوستر تهران كلید خورد و با طرح‌ها و تصمیماتی كه برای آن داشتم كه جزء آرزوهای حرفه‌ای من بوده و هست كار را شروع كردیم. من عقیده داشتم كه ما به اندازه كافی طراح خوب در كشور داریم و خوب است كه این طرح‌های خوب را صاحبنظران و هنرمندان خارج از مرزها نیز ببینند اما در اولین دوره برپایی این بی‌ینال من به دلایل خاصی استعفاء دادم و طرح‌های پیشنهادی خودمان را در اختیار موزه گذاشتیم، دومین بی‌ینال هم در غیبت من برگزار شد و اتفاقاتی در آن دوره افتاد كه من خارج از كشور از آن خبر دار شدم و به سؤالات هنرمندان خارجی درباره آن پاسخ می‌دادم. آن‌ها می‌پرسیدند كه چرا طراحان ایرانی پوسترهای تك‌ نسخه‌ای را به نمایش می‌گذارند و من در اندازه حفظ آبرو به آن‌ها پاسخ‌هایی را دادم. اما در دومین بی‌ینال به صورت غیر مستقیم جلوی این كار را گرفتم.
شیوا تصریح كرد: در تمام دنیا پوستر از سطح خیابان‌ها به بی‌ینال‌ها راه می‌یابد و پوستر زمانی كه با حفظ ارزش‌های هنری، رسالت رسانه‌ای بودن خودش را انجام داد، وارد بی‌ینال شده و بعد از تاریخ مصرفش تبدیل به اثر هنری می‌شود.
این طراح پیشكسوت گرافیك ایران در ادامه درباره دلیل حضورش به عنوان ریاست این دوسالانه توضیح داد: چندی پیش حكمی به دستم رسید كه به عنوان ریاست دهمین دوسالانه پوستر تهران انتخاب شده بودم و من برای دفاع از حرفه‌ام و دفاع از طراحان خوب كشورمان این وظیفه را خارج از همه تنش‌ها پذیرفتم چرا كه آن را در راستای ایده‌آل‌های حرفه‌ای خودم دیدم.
شیوا تأكید كرد: من در این دوسالانه به عنوان یك شخص حقیقی حضور دارم نه حقوقی و اگر چه عضو انجمن طراحان گرافیك ایران هستم اما به عنوان یك كارشناس در این دوسالانه حضور یافته‌ام نه عضوی از انجمن.
وی افزود: این بی‌ینال نوعی مهمانی است كه نگاه طراحان ایرانی را با حفظ هویت ایرانی خود با نگاه دیگر طراحان سرزمین‌های دیگر همنشین می‌‌سازد و آرزوی ما هم این است كه این بی‌ینال در تداوم خود به تقابل مثبت گرافیك شرق و غرب تبدیل شود.
شیوا ادامه داد: در خارج از مرزها مدتی است كه با خصوصیات گرافیك ایران آشنا شده‌اند و طراحان ما با نمایش آثارشان در دیگر بی‌ینال‌های خارجی توانسته‌اند جوایزی را به دست آورند و آن‌ها را با گرافیك ایرانی آشنا كنند.
شیوا در بخش دیگری از سخنانش از نمایش آثار یكی از برترین طراحان گرافیك جهان خبر داد و گفت: قرار بود سه طراح گرافیك خارجی و دو داور ایرانی آثار این دوسالانه را داوری كنند كه در این راستا با «میلتون گلیزر» برای داوری این دوسالانه تماس گرفتیم ولی ایشان به دلیل كهولت سن و عدم امكان سفرهای طولانی آن را نپذیرفتند اما بخشی از آخرین آثار این هنرمند را در ا ین دوسالانه به نمایش خواهیم گذاشت.
شیوا درباره داوران این دوسالانه هم گفت: آیدین آغداشلو و حسین حلیمی از ایران به همراه والنسیا روتریگز از مكزیك و میشل باتوری از لهستان كار داوری آثار را انجام خواهند داد و همچنان مشغول رایزنی با هنرمندانی از ایتالیا،‌آلمان و ژاپن هستیم تا سومین داور خارجی را هم به زودی انتخاب كنیم.
این طراح گرافیك درباره مكان برگزاری این دوسالانه هم توضیح داد: مكان‌های مختلفی را بازدید كرده‌ایم اما به دلیل حجم زیاد آثار ارسالی هر یك از این مكان‌ها به تنهایی كافی نیستند و باید چند مكان مختلف را برای آن پیش‌بینی كنیم.
شیوا درباره موضوع «انسان معاصر و محیط زیست» هم توضیح داد: گاهی موضوعاتی از سوی شورای سیاست‌گذاری پیشنهاد می‌شود كه ممكن است برای هنرمندان و فرهنگ كشور ما موضوع آشنایی باشد اما در بخش بین‌المللی معتقدم چون هنرمندانی از دین و آیین دیگری هم حضور دارند باید موضوعی انتخاب شود كه هنرمندان خارجی با آن غریبه گی نكنند و با مشورت‌های بسیار سرانجام این موضوع را برای دوسالانه پوستر انتخاب كردیم.

محمود شالویی مدیر كل دفتر امور هنرهای تجسمی وزارت ارشاد درباره حضور انجمن طراحان گرافیك در برگزاری دهمین دوسالانه پوستر تهران هم گفت: اعضای انجمن در جلسات مختلف این دوسالانه همكاری خوبی را با ما داشتند و امیدواریم كه باز هم این همكاری‌ها ادامه یابد.
وی تصریح كرد: بی‌ینال‌های برگزار شده تاكنون عموماً توسط مركز هنرهای تجسمی و با مشاركت انجمن‌ها همراه بوده است و این موضوع در قالب آیین‌نامه و قانونمند ارائه شده است كه برپایی دوسالانه‌های ملی توسط مركز و با همكاری انجمن‌های تخصصی باشد و در دوره مدیریت من هم به همین صورت بوده است. در دوسالانه پوستر تهران هم مشكلی با اعضای انجمن گرافیك نداشتیم و در برگزاری نمایشگاه‌های مختلف از سوی انجمن‌ مثل «نمایشگاه زباله‌های شهری» با آن‌ها همكاری داشتیم و خواهیم داشت، ضمن این كه علاقه‌مندیم همه دوسالانه‌ها با همكاری و مشاركت جدی انجمن‌ها برگزار شود و اگر انجمن‌های تخصصی مختلف آمادگی لازم را داشته باشند، فعالیت‌ها و مسئولیت‌های بیشتری را به آن‌ها واگذار خواهیم كرد.

محمد خزایی دبیر دهمین دوسالانه پوستر تهران هم به چگونگی برگزاری این دوسالانه اشاره كرد و گفت: در این دوره پوسترهایی كه در موضوعات فرهنگی و اجتماعی طراحی شده‌اند یك تا سه نسخه را از هنرمندان خواستیم تا ارسال كنند و در بخش موضوعی نیز موضوع «انسان معاصر و محیط زیست» را انتخاب كردیم كه هنرمندان آثارشان را با این موضوع برای ما ارسال می‌كنند.
خزایی به فعالیت‌های جنبی این دوسالانه هم اشاره كرد و گفت: نمایش آثار سه تن از هنرمندان فقید جهان یعنی «آلن فلیچر» از آلمان، «فوكودا» از ژاپن و «مرتضی ممیز» از ایران كه در عرصه گرافیك جهان خوش درخشیده‌اند در بخش جنبی این دوسالانه خواهیم داشت و همچنین از یكی از هنرمندان صاحب سبك ایرانی نیز با نمایش بخشی از آثارش تجلیل خواهیم كرد.
دهمین دوسالانه پوستر تهران ۲۷ مهرماه تا ۲۷ آبان‌ماه به احتمال زیاد در مؤسسه فرهنگی و هنری صبا برگزار خواهد شد و آخرین مهلت ارسال آثار نیز برای هنرمندان داخلی و خارجی ۳۱ مردادماه در نظر گرفته شده است.

چهارشنبه ۱۴ مرداد ۱۳۸۸
۱۴:۲۹:۱۰